Για την αντιμετώπιση του αυτισμού και τη βελτίωση της λειτουργικότητας του παιδιού, μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφορες μέθοδοι. Σε αρκετές περιπτώσεις εφαρμόζεται ένας συνδυασμός παρεμβάσεων ανάλογα φυσικά με τις ανάγκες του κάθε παιδιού. Παρακάτω παρουσιάζονται μερικές από τις πιο γνωστές παρεμβάσεις στη διαταραχή αυτιστικού φάσματος.

Γνωστικές-Συμπεριφορικές Παρεμβάσεις

  • Δομημένη Εκπαίδευση TEACCH (Treatment and Education of Autistic and Communication Handicapped Children, Θεραπεία και Εκπαίδευση παιδιών με αυτισμό και διαταραχές επικοινωνίας)Είναι ένα οπτικοποιημένο σύστημα που περιλαμβάνει αντικείμενα, εικόνες ή λέξεις. Οργανώνει το άτομο και το βοηθάει στον χρονικό προσανατολισμό (τι έπεται, τι προηγείται).
  • MAKATONείναι ένα γλωσσικό πρόγραμμα που βασίζεται στη χρήση νοημάτων ή γραφικών συμβόλων που συνοδεύουν και υποστηρίζουν τον προφορικό λόγο για την ανάπτυξη δεξιοτήτων όπως η επικοινωνία, ο λόγος και οι γνώσεις γραφής/ανάγνωσης. Ο βασικός στόχος του είναι η ανάπτυξη της κατανόησης και της χρήσης του λόγου.
  • Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς (ABA) – βασίζεται στην έντονα θετική ενίσχυση συμπεριφοράς προκειμένου να δομηθούν η επικοινωνία, το παιχνίδι καθώς  και δεξιότητες κοινωνικές, ακαδημαϊκές, αυτό-φροντίδας και επαγγελματικές. Ορισμένες τεχνικές της ΑΒΑ περιλαμβάνουν οδηγίες που δίνονται από ενήλικες με έντονα δομημένη σειρά, ενώ άλλοι χρησιμοποιούν τα φυσικά ενδιαφέροντα των μαθητευόμενων και ακολουθούν τη δική τους έναρξη. 
  • Flooortime (DIR) – Ο στόχος είναι να περάσει το παιδί μέσα από τα έξι βασικά αναπτυξιακά ορόσημα που πρέπει να κατακτηθούν για συναισθηματική και νοητική ανάπτυξη. Ο γονέας εκπαιδεύεται στο πώς να οδηγεί το παιδί μέσα από αυξανόμενα πιο σύνθετες αλληλεπιδράσεις. Η παρέμβαση ονομάζεται Floortime επειδή ο γονιός ή ο θεραπευτής κάθεται στο πάτωμα με το παιδί.

 

Κοινωνικές Παρεμβάσεις

  • Κοινωνικές ιστορίες (Social Stories) – ιστορίες με κοινωνικό περιεχόμενο που συντάσσονται προσεχτικά από τον θεραπευτή του ατόμου με Δ.Α.Φ. με σκοπό τη βέλτιστη μετάδοση κοινωνικών πληροφοριών με τρόπο ήρεμο και λογικό. Οι ιστορίες είναι σύντομες και συνοδεύονται από απλές και κατανοητές εικόνες.

 

Εναλλακτικές Μέθοδοι  Επικοινωνίας

  • PECS (Picture Exchange Communication System, Σύστημα Επικοινωνίας μέσω Ανταλλαγής Εικόνων) πρόκειται για εναλλακτικό σύστημα επικοινωνίας το οποίο επιτρέπει σε παιδιά και ενήλικες με Δ.Α.Φ. να αρχίσουν να επικοινωνούν μη λεκτικά. Το άτομο εκπαιδεύεται να προσεγγίζει και να δείχνει την εικόνα του αντικειμένου που επιθυμεί ανταλλάσοντάς την με το αντίστοιχο αντικείμενο. Αρχικά, χρησιμοποιούν μία εικόνα και στη συνέχεια μαθαίνουν να συνδυάζουν εικόνες. Με αυτόν τον τρόπο ξεκινά η διαδικασία της επικοινωνίας.

 

Άλλες Παρεμβάσεις

  • Εντατική Αλληλεπίδραση (Intensive Interaction)προσέγγιση που ακολουθείται για τη διδασκαλία των προλεκτικών βασικών αρχών επικοινωνίας, σε παιδιά και ενήλικες με σοβαρές μαθησιακές δυσκολίες και αυτισμό, οι οποίες βρίσκονται ακόμα σε πρώιμο στάδιο ανάπτυξης της επικοινωνίας. Θεωρείται μία πολύ πρακτική μέθοδος και για την εφαρμογή της, απαιτείται μόνο η παρουσία του θεραπευτή. Στόχος είναι η ανάπτυξη αλληλεπιδράσεων οι οποίες επικεντρώνονται περισσότερο σε εκφράσεις μη λεκτικής επικοινωνίας που επαναλαμβάνονται συνεχώς. Σταδιακά, η διάρκεια της επαφής γίνεται πιο πολύπλοκη και ώριμη. Παράλληλα, αναπτύσσονται και εδραιώνονται οι βασικές αρχές της επικοινωνίας.
  • Θεραπεία Αισθητηριακής Ολοκλήρωσης (SIT)Η Αισθητηριακή Ολοκλήρωση είναι μία διαδικασία μέσω της οποίας ο εγκέφαλος οργανώνει και ερμηνεύει τα εξωτερικά ερεθίσματα όπως η κίνηση, η αφή, η οσμή, η όραση και ο ήχος.Στόχος της θεραπείας αισθητηριακής ολοκλήρωσης είναι να διευκολύνει την ανάπτυξη της ικανότητας του νευρικού συστήματος να επεξεργάζεται τα αισθητηριακά ερεθίσματα με έναν πιο τυπικό τρόπο.